مهارت های خودآگاهی


02:40

چرا خودآگاهی؟ چون «هرکس خود را بشناسد، قطعاً خدایش را خواهد شناخت.»


7 جلسه
اهداف درس
  • 1- آشنایی با تعریف خودآگاهی و شیوه های خودشناسی

    2- دانستن ابعاد جسمانی و شناختی خودآگاهی

    3- آشنایی با ابعاد هیجانی، معنوی و رفتاری خودآگاهی





درباره درس

  • تعریف خودآگاهی

خودآگاهی به این معنی است که هر یک از ما چگونه به خود نگاه می‌کنیم و بر اساس نگاهی که به خود داریم، چه احساسی پیدا می‌کنیم. آگاهی از خود و خصوصیات مختلف آن، به انسان کمک می‌کند با توانایی‌ها و ضعف‌ها و سایر خصوصیات خود آشنا شود. این خودآگاهی به شخص نشان می‌دهد که چگونه می‌تواند احساس‌های خود را بشناسد، از وجود آن‌ها آگاه شده و در زمان لازم آن‌ها را کنترل کند. از طرفی خودآگاهی موجب شناخت نیاز افراد و یافتن راه مناسب برای مواجهه با آن‌ها می‌شود. همچنین اهداف زندگی را مشخص‌تر و واقع‌بینانه‌تر نشان می‌دهد و ارزش واقعی افراد و مسائل پیرامونشان را نمایان می‌سازد. خودآگاهی فرایند سالم هویت‌یابی را برای انسان سهل‌تر می‌نماید، به زندگی او آرامش می‌دهد و احساس رضایت‌مندی‌اش را رونق می‌بخشد. علاوه بر این‌ها خودآگاهی، شناخت و تنظیم احساسات، اهداف و برنامه زندگی، تفریح و سرگرمی‌ها، توانایی‌ها، ضعف‌ها، ارزش‌ها، مسئولیت‌ها، شناخت فرهنگ، مذهب، علائق، آرزوها، استعدادها و… را به دنبال دارد.

  • ضرورت خودآگاهی

برای اینکه بتوانیم زندگی خوب و موفقی داشته باشیم باید مهارت‌ها و توانایی‌های مختلفی داشته باشیم. مهارت‌های زندگی عبارت‌اند از توانایی رفتار سازگارانه و مثبت که افراد را قادر می‌سازد تا به‌طور مؤثر با نیازها و چالش‌های روزمره برخورد نمایند.

یکی از مهم‌ترین عواملی که به انسان کمک می‌کند زندگی خوب و موفقی داشته باشد، این است که خود را بشناسد و ازآنچه هست، شاد و راضی باشد. مهارت خودآگاهی یکی از مهارت‌های زندگی است که به فرد کمک می‌کند شناخت بیشتری نسبت به خود، خصوصیات، نیازها، اهداف، احساسات، نقاط قوت و ضعف و… خود داشته باشد.

  • ابعاد مختلف خودآگاهی
  • خودآگاهی جسمانی (درونی و بیرونی)

الف. خودآگاهی جسمانی (بیرونی)

توصیف خصوصیات ظاهری جسمانی (چهره و اندام): نقاط قوت و ضعف ظاهری شما کدامند؟  برای بهبود وضعیت ظاهری خود از چه امکانات و محدودیت های وراثتی و محیطی برخوردارید؟  ارزش ها و دغدغه های شما درباره وضعیت جسمانی ظاهری تان چیست؟  آرزوها و اهداف شما درباره ظاهر جسمتان کدامند؟  درحال حاضر ازنظر جسمانی چه وضعیتی دارید؟

ب. خودآگاهی جسمانی (درونی)

توصیف خصوصیات درونی جسمانی : (شامل توانایی، استقامت، وضعیت سلامتی، وضعیت خونی، وضعیت خواب آلودگی و ...)   نقاط قوت و ضعف جسمانی درونی شما کدامند؟ برای بهبود وضعیت سلامتی و توانایی خود از چه امکانات و محدودیت های وراثتی و محیطی  برخوردارید؟  نقاط قوت و ضعف جسمانی درونی شما کدامند؟  نقاط قوت و ضعف جسمانی درونی شما کدامند؟  در حال حاضر از نظر جسمانی چه وضعیتی دارید؟

  • خودآگاهی شناختی

خودآگاهی شما در زمینه توانایی های ذهنی، دقت و تمرکز، ادراک و یادگیری، تجزیه و تحلیل و استدلال، تصمیم گیری و حافظه (دیداری، شنیداری، معنایی، مهارتی، کوتاه مدت و بلندمدت) به چه میزان است؟

 نقاط قوت و ضعف شما در این حوزه ها کدامند؟ آرزوها و اهداف شما در این حوزه کدامند و برای تحقق آنها چه امکانات و محدودیت هایی دارید؟ از کدام یک از توانایی های ذهنی خود بیشتر رضایت دارید؟ و در مورد خود چه فکر می کنید؟

ضمنا به افکاری که هر فردی درباره خود دارد خودپنداره می گویند.

شناخت نیازها هر انسانی باید بداند در زندگی چه می خواهد و با داشتن و رسیدن به چه چیزهایی به رضایت می رسد. این موضوع می تواند انسان را در انتخاب مسیر درست زندگی به شدت یاری کند. اگر نیازهای خود را به درستی نشناسیم و ندانیم از زندگی چه خواسته هایی داریم هرگز نمی توانیم به خودآگاهی برسیم.
شناخت اهداف فردی که در زندگی هدف ندارد، هرگز نمی تواند از روزمرگی زندگی خارج شده و به رضایت از زندگی برسد. در حقیقت اهداف، همان خواسته ها و نیازهای اصلی ما در زندگی هستند. منتها انسان هوشمند، اهداف را به سه دسته کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت تقسیم بندی می کند و برای هر بازه زمانی خاصی، برای خود اهدافی مشخص را تعریف می نماید که بر اساس واقعیت بوده و دست یافتنی باشد. و این بخشی از خودآگاهی شناختی است.
شناخت استعدادهای فردی

همه انسان ها در وجود خود استعدادهای فراوانی دارند که برخی به حالت بالفعل در می آید و برخی تا ابد به صورت بالقوه باقی می ماند. شناخت درست توانایی ها و استعدادهای فردی، در حقیقت راه رسیدن به موفقیت است. در حقیقت برای دستیابی به موفقیت چاره ای جز شناخت استعداد های فردی خویش نداریم که البته بخشی از خودآگاهی شناختی است.

شناخت استعدادهای اجتماعی

شناخت همه توانایی ها و ظرفیت هایی که مربوط به جمع و اجتماع و کار جمعی است، شناخت استعداد های اجتماعی است. و این نیز از شاخه های خودآگاهی شناختی است.

 

  • خودآگاهی هیجانی

هیجان به معنی حالات روحی، تغییرات روانی یا احساسات گذرا است که همراه با  علائم جسمانی باشد. و آگاهی نسبی به آنها خودآگاهی هیجانی نامیده میشود.

  • خودآگاهی معنوی

برای زندگی چه معنایی قائل هستم؟ اعتقاد من درباره خدا چگونه است؟ اعتقاد من درباره زندگی بعداز مرگ چگونه است؟ حوادث ناگوار زندگی برای من چه معنایی دارند؟

به طور کلی به باورهای ما درباره غیب این عالم و امور غیر مادی خودآگاهی معنوی گویند.

  • خودآگاهی رفتاری

شناختن ویژگی های رفتاری و خصلت های شخصیتی خویش را خودآگاهی رفتاری گویند.

  • خودآگاهی در نوجوان

نوجوانانی که شناخت و خودآگاهی خوبی از خود و ویژگی هایشان کسب کرده باشند و از عزت نفس و خودپنداره مثبتی برخوردار باشند و همچنین در مراحل قبلی زندگی موفق بوده اند، هویت درست را کسب می کنند اما نوجوانانی که در خودآگاهی ضعیف هستند و در یافتن آرمان ها مشکل دارند و تلاش لازم را به خرج نمی دهند دچار سردرگمی نقش و در نتیجه بحران هویت می شوند. در واقع یک دوره موقتی پریشانی در هنگام امتحان کردن گزینه های شخصیتی، اخلاقی، تحصیلی، شغلی، روابط میان فردی، آرمان ها و .....

  • سوالات کلیدی خودآگاهی
  • درباره خودتان، دیگران و آینده چه می اندیشید؟
  • درباره خودتان، دیگران و آینده چه احساسی دارید؟ 
  • با خودتان، دیگران و آینده چگونه رفتار می کنید؟

 

 

 


سرفصل‌ها
لطفا وارد شوید و در درس ثبت نام کنید

فرم ارسال نظر


میلاد شریفی
1399/09/04

????????????این کلاسا عالیه مدتها دنبال همچین اطلاعات بودم