پشتصحنه یک جهش بزرگ در آموزش مجازی؛
بازگشت قدرتمند سامانه معارف؛ رکوردها یکییکی شکسته شد
مرکز آموزش مجازی دانشگاهیان در تازهترین جمعبندی تحلیلی خود، نگاهی به پنج سال فعالیت سامانه معارف و عملکرد ترمهای اخیر داشته است؛ گزارشی که نشان میدهد این سامانه پس از عبور از دورهای از افت و نوسان، اکنون در یکی از پربازدهترین سالهای خود قرار دارد. آنچه از دادهها برمیآید این است که آموزش مجازی معارف، نه فقط بازیابی شده، بلکه موفق شده به جایگاه تازهای از اثرگذاری برسد.
بر اساس این گزارش، طی پنج سال گذشته مجموعا بیش از هفت میلیون و هشتصد هزار نفر دوره در سامانه ثبت شده است؛ رقمی که برای یک مجموعه آموزشی ملی، نشاندهنده وسعت مخاطب و پایداری مشارکت است. تنها در سال گذشته نیز بیش از ۴۸۳ هزار کاربر جدید وارد سامانه شدهاند، رقمی که نسبت به سالهای قبل رشد قابل توجهی داشته و نشان میدهد جریان پیوستن نسل جدید دانشجویان به این بستر همچنان ادامه دارد.
در همین دوره، ۵۰ درس جدید در غالب 128 ساعت آموزش تولید شده است. نکته مهمتر، بازنگری و نوسازی گسترده محتواهاست؛ در این مرحله بیش از ۲۷۰ درس به طور کامل بهروزرسانی شدهاند. این حجم از بازسازی نشان میدهد رویکرد مرکز صرفا توسعه کمی نبوده، بلکه ارتقای کیفیت نیز در دستور کار قرار داشته است.
رکوردهای تازه ترم بهمن
در بخش عملکرد ترمها، گزارش بهمن ۱۴۰۳ اهمیت ویژهای دارد. در این ترم، ۲۳۶۰ مدرس معارف در دانشگاههای مختلف کشور دورههای خود را روی سامانه تعریف کردهاند. حاصل این مشارکت گسترده، ۳۰۶ هزار و ۶۵۹ دانشجو و در مجموع ۳۹۴ هزار و ۶۱۷ نفر دوره ثبتشده بوده است؛ عددی که بالاترین رقم چند ترم اخیر به شمار میرود.
این رشد در شرایطی رخ داده که سامانه در خردادماه، به دلیل قطعی سراسری اینترنت، با محدودیت جدی روبهرو بوده است. با وجود این، آمار نهایی ترم نشان میدهد که مشارکت دانشجویان، برخلاف سالهای گذشته، روند نزولی را جبران کرده و به نقطهای بالاتر از میانگین قبل بازگشته است.
مقایسه با دورههای گذشته نشان میدهد که فاصله سنتی بین ثبتنام ترم مهر و بهمن، که در سال ۱۴۰۰ حدود ۵۰ هزار نفر بود، در بهمن ۱۴۰۳ به ۸۵۰۰ نفر رسیده است؛ یعنی کمترین فاصله در چند سال اخیر. در برخی شاخصها نیز برای نخستین بار ترم بهمن از مهر پیشی گرفته است.
در این گزارش همچنین به عملکرد استانها اشاره شده است. خراسان شمالی با نسبت مشارکت ۱۶.۵۲ درصد نسبت به ظرفیت دانشجویی، رتبه نخست را کسب کرده و این میزان مشارکت «مثالزدنی» است. پس از آن، البرز، کرمان، ایلام و فارس در ردههای بعدی قرار گرفتهاند. در میان دانشگاهها نیز علوم پزشکی بم با نسبت مشارکت نزدیک به صد درصد، عملکردی کمنظیر ثبت کرده است.
استقبال از دروس جدید
بخش محتوایی گزارش نیز یافتههای مهمی دارد. در ترم گذشته، استادان معارف از ۴۴۴ درس موجود در سامانه برای تعریف دوره استفاده کردهاند. درس «امید» با بیش از 27 هزار دانشجو پربازدیدترین درس سامانه بوده است. پس از آن، «ترجمان انسان نو» با ۲۴ هزار و ۴۰۷ دانشجو و «هستیشناسی جنین» با ۱۴ هزار و ۲۱۷ دانشجو در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند. جالب آنکه برخی از این محتواها، از جمله ترجمان انسان نو، نخستین سال حضور خود را پشت سر میگذارند و همین استقبال اولیه نشاندهنده هماهنگی موضوعات جدید با نیازهای نسل امروز است.
تابستانی متفاوت
ترم تابستان ۱۴۰۴ نیز در این گزارش برجسته شده است. در این دوره، ۶۱۵ استاد با تعریف ۲۳۹۰ دوره تابستانی، بیش از ۳۸ هزار دانشجو را وارد سامانه کردهاند. این عدد، بالاترین میزان مشارکت پنج سال اخیر در ترمهای تابستانی است. رشد ۱۷ هزار دانشجوی جدید تنها در یک تابستان، نشانهای روشن از افزایش اعتماد دانشجویان به این بستر است؛ بهویژه اینکه ترم تابستان معمولا کممخاطبتر از ترمهای اصلی بوده است.
گزارش همچنین اشاره میکند تنها بخش تولید آزمونها و درسنامههای جدید در سال گذشته شامل طراحی ۱۶۰۰ درسنامه، تولید ۱۰۰ طرحنامه و ساخت بیش از ۴۳۰۰ آزمون بوده است. توسعه ۳۰ درصدی زیرساختهای سختافزاری و اتصال سامانهها به سرویسهای هوش مصنوعی نیز از جمله اقداماتی است که کیفیت و سرعت سامانه را ارتقا داده است.
هادی شهبازی، رئیس مرکز آموزش مجازی دانشگاهیان با اشاره به رشد شاخصهای مختلف سامانه گفت: آمارها نشان میدهد اعتماد استادان و دانشجویان به سامانه معارف در حال احیاست. پنج سال گذشته برای ما دورهای پرتلاطم بوده، اما همراهی جامعه دانشگاهی باعث شد امروز در نقطهای بایستیم که روندها دوباره صعودی شدهاند.
وی افزود: رسالت ما تنها افزایش تعداد دورهها نیست. هدف اصلی این است که کیفیت آموزش معارف در کشور به استانداردی برسد که نسل جدید دانشجوها احساس کند این سامانه برای آنها ساخته شده است. به همین دلیل روی نوسازی محتوا، بهروزرسانی دروس و طراحی قابلیتهای نو مانند احراز هویت تصویری و سوالسازی اختصاصی سرمایهگذاری کردهایم.
شهبازی با اشاره به برنامههای پیشرو تأکید کرد: همراهی استادان معارف، مدیران دانشگاهها و دانشجویانی که پای کار آمدهاند، سرمایه اصلی این مرکز است. امیدواریم با ادامه این روند، در سالهای آینده بتوانیم قلههای بالاتری از یادگیری، تربیت و تحول آموزشی را فتح کنیم.
