از ترس تا خشم؛ نقشه‌ای برای تسخیر احساسات در جنگ شناختی

بازی با احساسات؛ سلاحی که بی‌صدا افکار عمومی را تغییر می‌دهد

از ترس تا خشم؛ نقشه‌ای برای تسخیر احساسات در جنگ شناختی

28 آبان 1405 نظر (0)
«احساست دست کیه؟» عنوان درسی است که قرار است با نگاهی علمی و کاربردی، مخاطبان را با یکی از مهم‌ترین ابعاد جنگ شناختی آشنا کند؛ اینکه احساسات چگونه به ابزار اثرگذاری تبدیل می‌شوند و شناخت این سازوکارها چگونه می‌تواند قدرت تحلیل و آگاهی رسانه‌ای را افزایش دهد. این درس هم‌اکنون...

ترس، خشم، غرور و غم چگونه می‌توانند مسیر فکر و رفتار انسان را تغییر دهند؟ مرکز آموزش مجازی دانشگاهیان به‌زودی درس جدیدی با عنوان «احساست دست کیه؟» منتشر خواهد کرد؛ دوره‌ای با رویکردی علمی به نقش هیجانات در جنگ شناختی و شیوه‌های اثرگذاری بر افکار عمومی.

به گزارش مرکز آموزش مجازی دانشگاهیان، در دنیای امروز، میدان نبرد تنها به عرصه‌های نظامی محدود نیست. گاهی یک تصویر، یک خبر یا حتی انتخاب چند واژه می‌تواند احساسات میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار دهد و مسیر نگرش و تصمیم‌گیری آن‌ها را تغییر دهد. در چنین شرایطی، هیجانات انسانی به یکی از مؤلفه‌های مهم جنگ شناختی و عملیات روانی تبدیل شده‌اند؛ مؤلفه‌ای که شناخت آن می‌تواند به درک عمیق‌تر شیوه‌های تأثیرگذاری رسانه‌ها کمک کند.

درس «احساست دست کیه؟» با تدریس علی افشاری مهر، دانشجوی دکتری علوم شناختی دانشگاه تهران با تمرکز بر اصل هیجان در جنگ شناختی، قرار است به بررسی علمی سازوکار احساساتی مانند ترس، خشم، شرم، تحقیر، غرور، شادی و غم بپردازد و نشان دهد این هیجانات چگونه در شکل‌دهی به ادراک، تصمیم‌گیری و رفتارهای فردی و جمعی نقش ایفا می‌کنند.

 

 

از ترس تا غرور؛ چهار دریچه برای شناخت قدرت هیجانات

این دوره در چهار جلسه آموزشی طراحی شده است که هرکدام یکی از ابعاد اثرگذاری هیجانات را بررسی می‌کنند:

  • ترس چطور فرمان می‌دهد؟؛ بررسی سازوکارهای القای ترس و نقش آن در هدایت تصمیم‌گیری‌ها

  • از خشم تا تسلیم!؛ شناخت عوامل مؤثر بر شکل‌گیری خشم، شرم و احساس تحقیر

  • غرور، سوختِ ادامه راه!؛ بررسی نقش هویت جمعی و روایت‌گری رسانه‌ای در تقویت غرور و انسجام اجتماعی

  • غم، دکمه تغییر!؛ شناخت تأثیر تجربه فقدان و غم در بازنگری گذشته و زمینه‌سازی برای تغییر رفتار

روان‌شناسی شناختی؛ از نظریه تا نمونه‌های واقعی

یکی از ویژگی‌های این درس، تکیه بر چارچوب‌های علمی و نظریه‌های روان‌شناسی شناختی در تحلیل هیجانات است. در این دوره، مخاطبان علاوه بر آشنایی با مبانی نظری، با نمونه‌هایی از جنگ‌های جهانی، کمپین‌های سیاسی، تحرکات اجتماعی و عملیات روانی رسانه‌ای مواجه خواهند شد تا کاربرد هیجانات در موقعیت‌های واقعی را بهتر بشناسند.

همچنین، نقش متغیرهایی مانند هویت جمعی، ادراک مسئولیت ظلم و احساس کارآمدی در برانگیختن خشم یا شکل‌گیری شرم و تحقیر بررسی می‌شود. آشنایی با شیوه‌های روایت‌گری و قاب‌بندی رسانه‌ای برای ایجاد غرور ملی و انسجام اجتماعی نیز از دیگر محورهای آموزشی این دوره خواهد بود.

چرا شناخت هیجانات در جنگ شناختی اهمیت دارد؟

در فضای رسانه‌ای امروز، صرفاً دریافت اطلاعات برای فهم پیام‌ها کافی نیست؛ مخاطب باید بتواند تشخیص دهد یک پیام چگونه احساسات او را هدف قرار می‌دهد و چه تأثیری بر قضاوت‌ها و تصمیم‌هایش می‌گذارد. شناخت این سازوکارها، از یک سو به افزایش هوشیاری در برابر عملیات روانی و بهره‌برداری رسانه‌ای از احساسات کمک می‌کند و از سوی دیگر، زمینه استفاده آگاهانه و مسئولانه از ظرفیت هیجانات در تولید پیام‌های رسانه‌ای و طراحی کمپین‌های ارتباطی را فراهم می‌سازد.

این درس برای فعالان و مدیران رسانه‌ای، کنشگران فرهنگی و اجتماعی، دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های روان‌شناسی، علوم شناختی و ارتباطات و همچنین علاقه‌مندان به شناخت هنر اقناع و سازوکارهای تأثیرگذاری بر رفتار انسان طراحی شده است.

هادی شهبازی، رئیس مرکز آموزش مجازی دانشگاهیان، با اشاره به اهمیت شناخت ابعاد روان‌شناختی جنگ شناختی می‌تواند بر این نکته تأکید کند: «در دنیای امروز، شناخت شیوه‌های اثرگذاری بر احساسات و ادراک انسان‌ها، بخشی مهم از سواد رسانه‌ای است. مخاطب آگاه کسی است که علاوه بر دریافت پیام، بتواند سازوکارهای پنهان اثرگذاری آن را نیز تشخیص دهد و درباره واکنش‌ها و تصمیم‌های خود هوشیارانه عمل کند.»

منتظر انتشار درس «احساست دست کیه؟» در مرکز آموزش مجازی دانشگاهیان باشید.